Srpsko-grčka komemorativna svečanost “Sećanje na saveznike iz Prvog svetskograta”, održana je danas na brdu Metiljavica. Predstavnici Vlade Republike Srbije, ambasada Grčke i Kipra i Grada Pirota i Niša, kao i predstavnici boračkih udruženja i organizacija, vojske i policije, položili su vence i odali počast stradalim grčkim i srpskim vojnicima u Velikom ratu.

Program komemorativne svečanosti otpočeo je na Grčkom vojničkom groblju verskim obredom, koji je obavio Njegovo Preosveštenstvo Mitropolit niški g. Arsenije sa lokalnim sveštenstvom. Zatim je usledila ceremonija polaganja venaca, najpre na Grčkom vojničkom groblju, a zatim i kod spomenika stradalim Piroćancima u Prvom svetskom ratu, gde je takođe održano opelo za sradale vojnike iz pirotskog okruga.

Kod spomenika palim Piroćancima, okupljenima se obratio državni sekretar u Ministarstvu za rad, boračka i socijalna pitanja Zoran Antić, ističući da su Srbi mnogo puta u svojoj istoriji bili prinuđeni da osvajaju svoju slobodu, ali da je Prvi svetski rat po mnogo čemu bio drugačiji.

“Malobrojni Srbi su u ovom ratu ostvarili prve pobede, 1914. godine na Ceru i Kolubari, a zatim su probojem Solunskog fronta pokrenuli i završetak Velikog rata. U ovim borbama Srbija je imala i odane saveznike, među kojima je uvek bila i Grčka“, kazao je Antić i dodao da ono što je uradila Grčka i grčki narod na prijemu srpskih vojnika i civila koji su se povlačili iz Srbije, nedvosmisleno pokazuje koliko je pravoslavni grčki narod poštvovao i cenio Srbe.

“Ovih 358 grčkih vojnika i oficira koji su ostavili svoje kosti na srpskoj zemlji, da nama i budućim pokolenjima pričaju o junaštvu, ponosu, dostojanstvu, poštenju, ali i iskazanoj ljubavi i poštovanju prema srpskoj braći još su jedna spona koja veže srpski i grčki narod i koja nas opominje da poštujemo jedni druge i da se kao malobrojni pravoslavni narodi pomažemo kada god je to moguće. Srbija danas uzdignute glave vodi nove bitke i suočava se sa ekonomskim izazovima, problemima nataliteta, opstanka, ali pre svega u borbi za očuvanje teritorijalnog integriteta i svog državnog suvereniteta. Podrška naše grčke braće iz Grčke i sa Kipra velika je u svakom pogledu, a pogotovo po pitanju očuvanja našeg Kosova i Metohije“, poručio je Antić i dodao da Grčka i Srbija više od šest vekova dele istu sudbinu na balkanskom prostoru i vezane su jakim i čvrstim sponama.

Zamenik šefa misije ambasade Grčke u Srbiji, Konstantinos Andrulakis, izrazio je zahvalnost Vladi Srbije i Pirotu što svake godine pomaže u organizaciji komemorativne svečanosti i podsetio na inicijativu pokojne Katerine Levandi, koja je sakupila kosti grčkih boraca i 1923. godine ih položila na prostoru koji je ustupila opština Pirot.

“Ovaj čin nas podseća na doprinos grčke vojske oslobođenju ovog kraja i predstavlja nesumnjivo još jedan dokaz dugovečnih veza prijateljstva između naroda Srbije i Grčke. Posebnu zahvalnost upućujem porodici Surlandžis koja decenijama brine o prostoru groblja. Nadam se da će žrtva ovih ljudi nastaviti da bude inspiracija naporima koje danas ulažu države i narodi regiona u cilju očuvanja mira i blagostanja“, poručio je Andrulakis.

Zamenik gradonačelnika Pirota, Miloš Colić istakao je da je današnja komemorativna svečanost podsećanje da se sloboda nikada ne podrazumeva, već da je uvek iznova zaslužena i da se čuva sećanjem na one koji su dali najviše.

“Spomenik na Metiljevici nije samo kamen niti puki zapis prošlosti. On je most koji povezuje dva naroda, srpski i grčki, most izgrađen od žrtve, zajedničke borbe i nesalomljivog prijateljstva. Kada čitamo stihove uklesane u njega, setimo se da je Srbija postala majka onima koji su ovde ostavili živote, a da je lovorova grana pobratimila naša dva naroda zauvek. Srbija uvek pamti, pamti ko je bio uz nju u najtežim danima, ali pamti i danas kada se suočava sa mnogim izazovima. Upravo to sećanje na prijateljstvo i podršku kakvu je pružila Grčka, za nas je obaveza da gradimo i čuvamo zajedništvo koje prevazilazi granice i vreme”, rekao je Colić.

Na jedinom Grčkom vojničkom groblju u Srbiji, na brdu Metiljavici, sahranjeni su posmrtni ostaci 358 grčkih vojnika, Treće grčke divizije iz Patre. Odmah pored, nalazi se Srpsko vojničko groblje i spomenik za 7.610 junaka iz Pirota koji su poginuli u ratovima od 1912. do 1918. godine.

Izvor: Pirotske vesti